Citrine Từ Andogologo, Madagascar (Bản tin tháng 11/2009)

Quặng Citrine tự nhiên thường không phổ biến và hầu hết citrine được tạo ra từ amethyst xử lý nhiệt. Một nguồn citrine không bị xử lý mới được phát hiện ở vùng trung tâm Madagascar, Andongologo, tọa lạc cách 24 km về phía tây nam Antsirable, tọa độ 19^o59.510’S và 46^o50.884’E. Trong một vài năm quặng chỉ được khai thác với các loại đá thạch anh pha lê, nhưng vào tháng 2 năm 2009 phát hiện một số mỏ mới có chứa citrine và thạch anh ám khói. Bằng công cụ cầm tay đơn giản, 14 thợ mỏ đã đào hầm và mỏ sâu đến 15m và đã khai thác được 300 kg citrine.

Citrine được khai thác từ các mạch thạch anh được bao quanh bởi quartzite tiền cambri bị phong hóa. Các mạch rộng đến 0,5 m và các hốc chứa đầy tinh thể thạch anh ám khói và citrine hình lăng trụ. Các tinh thể có hình dạng hoàn hảo (một số viên có 2 chóp) và chiều dài đến 30 cm (hình 1). Các chóp và rìa tinh thể có màu ám khói nhưng trong lõi của chúng là màu vàng phớt nâu. Theo hiểu biết của các cộng tác viên thì thạch anh là khoáng duy nhất được thấy trong các hốc này.

Nhiều viên citrine trong suốt và người cộng tác này cũng cho biết các viên mài giác cân nặng từ 30 đến 385 ct trong khoảng 4.000 carat đá được cắt mài. Màu của các viên mài giác thay đổi từ vàng tái nhạt đến vừa đến vàng phớt nâu (hình 2). Khoáng vật cho thấy tính lưỡng hướng sắc vừa, chỉ số chiết suất của 17 viên đá từ 1,544 – 1,554 (độ lưỡng chiết 0,009). Không thấy các bao thể trong các mẫu cắt mài được nghiên cứu.

Trong lịch sử, nguồn citrine chính là ở Madagascar, tọa lạc cách 110km về phía tây Antsirable, trên đỉnh núi Bevitsika (đàn kiến). Citrine Bevitsika cũng được bao quanh bởi mạch thạch anh dạng quartzite tiền cambri. Trong vòng ít nhất 20 năm, một lượng lớn citrine và tinh thể đá tự nhiên được khai thác ở đó không thường xuyên trong suốt mùa khô (tháng 5 đến tháng 11). Tuy nhiên trong 2 năm qua không có sản phẩm từ Bevitsika. (Theo Fabrice Danet (fadanet@moov.mg), Madagascar, trong GemNews, G&G, Summer 2009)