Các Đặc Điểm Của Một Số Viên Ngọc Trai Họ Pinnidae (Bản tin tháng 07/2010)

Ngọc trai họ Pinnidae (được xếp loại bởi Leach, 1819) được tạo ra bởi giống hai mảnh Pinna (Linnaeus, 1758) và Atrina (Gray, 1847) được biết đến nhiều nhất là “trai ngòi bút”. Loài hai mảnh Pinnidae phân bố rộng khắp ở vùng biển Địa Trung Hải và biển Đỏ, vùng biển Indo-Pacific (bao gồm vùng Nam Phi, Melanesia, New Zealand, Australia và phía bắc Nhật Bản) và ở vùng biển nước Mỹ (bờ biển Baja California Thái Bình Dương, Mexico). Những viên ngọc trai ở vùng Địa Trung Hải và biển Đỏ đó có lẽ là được ưa chuộng nhiều nhất, chỉ đứng sau loại ngọc trai loài Pinctada (E. Starck, Pearls, Rϋhle-Diebener-Verlag, Stuttgart, Đức, 2006). Ngọc của trai ngòi bút thường có kích thước 7 mm (hiếm thấy đến 16 mm) và có thể có màu từ trắng phớt xám hay nhiều tông màu cam và nâu đến đen. Chúng có thể có ánh xà cừ và không có ánh xà cừ (hình 10); ngọc trai Pinnidae có ánh xà cừ là các lớp aragonite.

Nhiều năm trước, một người trong số biên tập viên (J-PG) có sưu tầm được vài viên ngọc trai có ánh xà cừ và không ánh xà cừ từ động vật thân mềm Pinna thu hoạch từ vịnh Hyères (Var, Pháp), Sagone (Corsica, Pháp) và Olbia (Sardinia, Ý). Một số viên có màu cam, chúng có dạng gần tròn và giọt nước (hình 11). Quan sát dưới kính hiển vi cho thấy chúng trong mờ khi được rọi qua sáng ánh xuyên thấu và có cấu trúc hình cột (hình 12). Những đặc điểm hoa văn cấu trúc tương tự cũng được nhìn thấy ở ngọc trai không ánh xà cừ được mô tả trong phần GNI, quyển G&G Fall 2007 (trang 259 – 260). Giống như các viên ngọc trai được mô tả trong mục đó, cấu trúc hình cột trong những mẫu hiện tại là đặc trưng do sự sắp xếp tỏa tia của calcite (canxit). Một trong số những viên ngọc trai dạng giọt nước không thấy cấu trúc hình cột ở phần phình lớn nhưng lại thấy cấu trúc này ở phần vuốt nhỏ. Phổ Raman cho thấy phần phình lớn có chứa aragonite và phần vuốt nhỏ có chứa calcite.

Phổ Raman của các mẫu trong hình 11, dùng 5 bước sóng bức xạ khác nhau cũng cho thấy rằng chúng có chứa hỗn hợp các chất tạo màu caroten. Chất hữu cơ này được thấy trong san hô quý Stylaster (S. Karampelas và những người khác, “Xác định giống san hô có nguy cơ tuyệt chủng Stylaster  màu hồng đến đỏ bằng phổ Raman”, quyển G&G Spring 2009, trang 48 – 52).

Phổ phản xạ UV-Vis-NIR của ngọc trai Pinnidae thấy được một chuỗi các vạch hấp thụ có màu xám, cam, nâu và đen (với nhiều mức độ tông màu, sắc thái và độ bão hòa) trải dài từ vùng cực tím đến vùng gần hồng ngoại. Chuỗi hấp thu liên tục này là nguyên nhân tạo ra màu xám (yếu hơn) đến đen (mạnh hơn). Hơn nữa, các chất tạo màu caroten hấp thu vùng xanh tím của quang phổ tạo ra sắc cam. Theo chúng tôi biết, ngọc trai Pinnindae là ngọc trai thiên nhiên chất lượng quý duy nhất có chứa cả calcite và chất tạo màu caroten. (Theo Stefanos Karampelas (s.karampelas@gubelinggenlab.ch), Gϋbelin Gem Lab, Lucerne, Thụy Điển; Jean-Pierre Gauthier, Trung tâm nghiên cứu đá quý, Nantes, Pháp; Emmunuel Fritsch, Franck Norati, trong Gem News International, G&G Fall 2009)