Chuyên đề về LỊCH SỬ XỬ LÝ KIM CƯƠNG (Bản tin tháng 08/2008)

Kỳ này, Tin Giám Định lược dịch bài “A History Of Diamond Treatments” của hai tác giả Thomas W. Overton và James E. Shigley trong tạp chí Gems & Gemology số Spring 2008. 

Tổng quan 

Hình 1: Các đá trong hình toàn bộ là kim cương đã được xử lý màu bằng bức xạ. Viên trên nhẫn 1,07 ct có màu rượu cognac; cài áo có viên 0,85 ct màu xanh và các viên nhỏ màu tím; bông đuôi vặn có 2 viên 1,74 ct màu lục và các đá màu vàng; bông đuôi xỏ có các viên màu xanh đến lục. Hình của  azadphoto.com 

Từ khi mà con người bắt đầu định được vật liệu nào đó là đá quý thì những ai buôn bán chúng luôn tìm mọi cách làm cho chúng trở nên sáng hơn, bóng hơn và hấp dẫn hơn – nói cách khác là làm cho chúng có thể bán được và mang lại lợi tức nhiều hơn. Từ các cách sơn, phủ dễ dàng và đơn giản nhất, cho tới các phương pháp nung luyện nhiệt cao áp cao (HPHT) phức tạp nhất, lịch sử xử lý kim cương đã đồng hành với lịch sử tiến bộ của loài người khi hết công nghệ này tiếp nối công nghệ khác được đưa vào phục vụ “Vua đá quý” (hình 1). Do những công nghệ của loài người phát triển không ngừng trong hơn 100 năm qua, nên các nhà ngọc học thế kỷ 20 đã chấp nhận việc đưa vào ứng dụng các xử lý đá quý và nhờ đó chính chúng đã làm thay đổi hình thái của kỹ nghệ kim hoàn ngày nay. 

Hình 2: Lớp phủ màu xanh trên gờ viên kim cương màu phớt vàng giúp làm cho đá có vẻ không màu hơn. Hình của John I. Koivula, phóng đại 5 x. 

Hình 3: Viên kim cương tròn mài giác 3,06 ct này có màu lục xinh đẹp là do bức xạ. Hình của Robert Weldon. 

Xử lý đá quý, kể cả xử lý kim cương, có cả khả năng lừa gạt nếu không nói sự thật. Vì xử lý có thể che giấu hay làm mất màu (hình 2), có thể làm tăng màu hay làm thay đổi màu (hình 3) hoặc có thể làm thay đổi các đặc điểm khác như độ sạch. Tuy nhiên xử lý đá quý hay kim cương nên được quản lý cởi mở và công khai. Xử lý đá quý phải được công nhận vì chính chúng không phải là tốt hay xấu, còn sự lừa gạt xảy ra chỉ khi ai đó che dấu sự hiện diện của chúng một cách cố tình hay sơ suất. 

Bản tin kỳ này chỉ có thể giới thiệu 2 phần xử lý quan trong nhất ở kim cương là: Xử lý màu sắc và xử lý độ sạch. Còn một số dạng xử lý khác nữa, nếu có điều kiện chúng tôi sẽ trình bày sau.